Satanizm to rozbudowana grupa wierzeń, z których każdy odłam ma od siebie skrajnie odmienne poglądy. Dlatego często nie mówi się o jednym satanizmie, a o wielu satanizmach. Najbardziej znanymi z nich są satanizmy ateistyczne – takie jak Kościół Szatana oraz Świątynia Satanistyczna. Ich wyznawcy nie czczą Szatana, lecz traktują go wyłącznie jako symbol ich poglądów. Nie składają ofiar z ludzi ani ze zwierząt, nie wierzą też w istnienie elementów nadnaturalnych. Kościół Szatana, korzystając z filozofii Ayn Rand, pochwala egoizm oraz wartość zemsty, krytykuje religie za pochwałę ascetyzmu i demonizowanie przyjemności. Z drugiej strony Świątynia Satanistyczna, oprócz odrzucania tradycyjnych religii, głosi doktrynę altruizmu, racjonalizmu i wolnej woli. Ta powstała w USA organizacja działa w tym kraju na rzecz pomocy potrzebującym, walki z przemocą w szkołach oraz sprzeciwia się łączeniu religii z działaniami organizacji rządowych.
Z drugiej strony istnieją mniej popularne satanizmy teistyczne, gdzie Szatan jest traktowany jako faktycznie istniejąca istota, będąca w centrum tych wyznań. Pierwszym znanym takim satanizmem była organizacja stworzona przez La Voisin – założona w XVII wieku grupa funkcjonująca na francuskim dworze, składająca ofiary ze zwierząt, płodów oraz porywanych dzieci. Warto zaznaczyć, że satanizmy, które składają ofiary z ludzi bądź pochwalają takie ofiary, są rzadkością, nawet w teistycznej odmianie, niestety nadal jednak istnieją. W XX wieku powstała i rozpadła się grupa znana jako Ophite Cultus Satanas – istniejąca dość krótko grupa łącząca wiccę (współczesne czarownictwo) z gnostycyzmem oraz satanizmem, wierząca w istnienie złego Demiurga, stwórcę świata, oraz Prawdziwego Boga, którego Szatan jest wysłannikiem. Grupa ta odprawiała sabaty silnie czerpiące inspiracje z treści mszy katolickiej. W tym samym roku, w którym ugrupowanie przestało istnieć (z powodu śmierci jego założyciela), powstała Świątynia Seta. Świątynia głosi, że prawdziwą tożsamością Szatana jest egipski bóg Set, który podyktował treść objawienia założycielowi istniejącej do dzisiaj grupy – Michaelowi Aquino. Ruch zachęca do ciągłego samorozwoju poprzez edukację, magię i własne dociekania.
Kolejnym z wierzeń satanizmu teistycznego jest satanizm duchowy, głoszony przez grupę Joy Of Satan. Ten powstały na początku XXI wieku satanizm głosił, że Szatan jest prawdziwym stwórcą ludzkości, a tradycyjne religie są spiskiem działającym na rzecz osłabienia ludzkości. Satanizm ten łączy ezoteryzm z teoriami spiskowymi o odwiedzinach kosmitów na ziemi oraz z silnym antysemityzmem. Jego założycielka, Maxine Dietrich, powiązana jest z neonazistowskimi ruchami w USA, nawracać się starała głównie osoby młode, przede wszystkim nastolatków, a swoimi kazaniami zachęca te osoby do ciągłej paranoi wobec wyimaginowanych wrogów satanizmu duchowego – rządzących Watykanem kosmitów, Żydów-reptilian oraz osób wierzących, mających nieświadomie wspierać wielki spisek. Niedługo po satanizmie duchowym powstał inny odłam satanizmu teistycznego – Church Of Azazel. To ugrupowanie łączy politeistyczne wierzenia z politycznymi celami. Wyznanie to wierzyło w Szatana, nazywanego „panem tego świata”, oraz w wielu bogów, z których wyznawano pięciu, będących patronami różnych aspektów głoszonej przez Kościół Azazela wolności, rozwoju technologicznego i sztuki. Za jedne ze swoich celów politycznych uznawało walkę z fundamentalizmem religijnym oraz promowanie pluralizmu religijnego.
Na spotkaniach została również omówiona doktryna Dragon Rouge – pomimo tego, że ugrupowanie to satanizmem nie jest, to tematy, które porusza, są bardzo zbliżone do tych, które sam satanizm porusza. Dragon Rouge jest zakonem okultystycznym, który łączy aspekty kabały, goecji, satanizmu, wierzeń mezopotamskich, nordyckich, hinduskich i czarnej magii. Zachęcają oni do rozwoju poprzez zmierzenie się z własną mroczną stroną, a w swoich poglądach nawiązują powszechnie do założeń psychologii analitycznej Carla Gustava Junga.
Autor tekstu: Filip Podsiadło